Cách tháo và thay dây ga NZ125R/NZ125RS đúng đường đi
Dây ga trên Honda NZ125R/NZ125RS không chỉ điều khiển trái ga trong bình xăng con mà còn liên quan đến nhánh dây điều khiển bơm nhớt 2T. Vì vậy, thay dây ga không đơn thuần là móc hai đầu dây mới vào xe. Dây phải đi đúng đường, không bị gập hoặc cấn dàn áo; sau khi lắp còn phải chỉnh độ rơ tay ga và kiểm tra lại dấu bơm nhớt.
Nếu lắp sai, tay ga có thể bị nặng, trả chậm hoặc tự căng khi đánh lái. Nhánh dây bơm nhớt chỉnh chưa đúng còn làm lượng nhớt cấp cho động cơ sai lệch. Hướng dẫn dưới đây giúp anh em tháo dây cũ, đi dây mới và kiểm tra hệ thống theo đúng thứ tự.
Khi nào nên thay dây ga?
- Tay ga xoay nặng hoặc trả chậm dù ống ga không bị cạ.
- Dây chuyển động không đều, có cảm giác sượng theo từng đoạn.
- Sợi cáp bị tưa tại đầu dây hoặc gần vị trí uốn cong.
- Vỏ dây bị nứt, gãy, móp hoặc mất chụp bảo vệ.
- Tăng-đơ đã chỉnh gần hết nhưng độ rơ vẫn quá lớn.
- Nước và bụi lọt vào làm dây bị rỉ bên trong.
- Dây đang sử dụng sai chiều dài hoặc không đúng đầu cáp.
- Cụm chia dây bị nứt, kẹt hoặc không còn kín.
Dây ga đã tưa hoặc kẹt nên được thay mới. Không tiếp tục sử dụng chỉ vì sau khi tra dầu dây tạm thời nhẹ trở lại.
Cấu tạo đường dây ga trên NZ125R/NZ125RS
Từ tay ga, dây chính được dẫn xuống cụm chia dây. Tại đây chuyển động được phân thành các nhánh để điều khiển:
- Trái ga bình xăng con: nâng kim xăng và mở họng ga khi người lái vặn tay ga.
- Tay điều khiển bơm nhớt 2T: thay đổi lượng nhớt cấp theo độ mở tay ga.
Vì hai cơ cấu dùng chung chuyển động từ tay ga, việc thay dây hoặc thay đổi độ rơ có thể ảnh hưởng đến vị trí điều khiển bơm nhớt. Thứ tự chỉnh đúng là hoàn thiện đường dây, chỉnh độ rơ tay ga trước rồi mới kiểm tra dấu bơm nhớt.
Dụng cụ cần chuẩn bị
- Bộ tua vít và cờ lê đúng cỡ.
- Kềm nhỏ để tháo kẹp hoặc chốt giữ nếu cần.
- Đèn soi và khăn sạch.
- Băng keo màu hoặc thẻ đánh dấu các nhánh dây.
- Dây rút đúng kích thước để thay những dây rút đã tháo.
- Mỡ bôi trơn phù hợp cho ống tay ga và đầu cáp.
- Dây ga mới đúng quy cách NZ125R/NZ125RS.
- Thước nhỏ để đo độ rơ tay ga.
Kiểm tra dây ga mới trước khi lắp
Đặt dây mới cạnh dây cũ và so sánh trước khi tháo hoàn toàn dây cũ khỏi xe. Cần kiểm tra:
- Chiều dài tổng thể của dây và từng nhánh.
- Chiều dài phần vỏ dây.
- Hình dạng hai đầu cáp.
- Ren và kích thước tăng-đơ.
- Vị trí chụp cao su, đầu cong và cụm chia dây.
- Hành trình kéo của lõi dây.
Dây nhìn gần giống nhưng dài hoặc ngắn hơn vẫn có thể làm tay ga không đóng hết, thiếu hành trình hoặc căng khi đánh lái. Nếu thông số không khớp, không nên cố lắp bằng cách bẻ pát hay đổi đường đi của dây.
Chuẩn bị trước khi tháo
Dựng xe chắc chắn trên nền bằng phẳng, tắt máy và tháo chìa khóa. Tháo những miếng ốp cần thiết để nhìn rõ toàn bộ đường dây từ cùm ga đến bình xăng con và bơm nhớt.
Trước khi tháo dây cũ, chụp hình tại các vị trí sau:
- Đoạn dây rời khỏi cùm ga.
- Vị trí dây đi quanh cổ xe và chảng ba.
- Các pát, kẹp và điểm giữ dây trên sườn.
- Hướng đặt của cụm chia dây.
- Nhánh dây đi đến bình xăng con.
- Nhánh dây đi đến bơm nhớt 2T.
Có thể dán nhãn “bình xăng con” và “bơm nhớt” lên từng nhánh. Cách này đặc biệt hữu ích khi xe đã từng tháo ráp hoặc sử dụng dây thay thế khác nguyên bản.
Các bước tháo dây ga cũ
Bước 1: Trả các tăng-đơ về vị trí dễ tháo
Nới ốc khóa rồi vặn tăng-đơ vào để tạo thêm độ chùng cho dây. Thực hiện nhẹ nhàng, tránh làm hư ren hoặc làm xoắn vỏ dây.
Ghi nhận vị trí ban đầu trước khi thay đổi. Thông tin này chỉ dùng để tham khảo khi ráp; dây mới vẫn phải được chỉnh lại bằng thông số thực tế.
Bước 2: Tháo đầu dây tại tay ga
Tháo các vít giữ cùm ga, tách hai nửa cùm và quan sát vị trí đầu cáp nằm trong rãnh ống ga. Xoay ống ga để đưa đầu cáp đến khe tháo rồi nhấc đầu dây ra.
Không kéo mạnh dây khi đầu cáp còn nằm trong rãnh. Sau khi tháo, kiểm tra ống ga, rãnh giữ đầu dây và bề mặt ghi-đông. Làm sạch bụi, lớp mỡ cũ hoặc ba-vớ có thể làm tay ga bị cạ.
Bước 3: Tháo nhánh dây khỏi bình xăng con
Nới nắp trên bình xăng con rồi rút cụm lò xo, trái ga và kim xăng ra theo hướng thẳng. Nén lò xo vừa đủ để tháo đầu dây khỏi trái ga.
Giữ kim xăng không bị cong hoặc va vào vật cứng. Đặt trái ga, kim và lò xo trên khăn sạch; không để bụi bám vào các chi tiết này.
Nếu chỉ thay dây ga, không cần tháo phe kim hoặc thay đổi nấc kim xăng.
Bước 4: Tháo nhánh dây điều khiển bơm nhớt
Lau sạch khu vực bơm nhớt để nhìn rõ tay điều khiển, tăng-đơ và đầu cáp. Nới ốc khóa, trả tăng-đơ vào rồi xoay tay bơm bằng tay vừa đủ để lấy đầu cáp ra khỏi rãnh.
Không dùng kềm kéo lõi dây hoặc bẻ tay bơm quá hành trình. Sau khi tháo, thả tay bơm và kiểm tra cơ cấu có tự trở về nhẹ nhàng hay không.
Bước 5: Tháo cụm chia dây
Mở vỏ cụm chia dây theo đúng kết cấu đang sử dụng. Quan sát vị trí đầu dây, rãnh dẫn và các chi tiết trượt bên trong trước khi lấy dây ra.
Không để bụi hoặc nước lọt vào cụm chia. Nếu bên trong có chi tiết nứt, mòn hoặc kẹt, nên thay đúng phụ tùng thay vì chỉ thay riêng sợi cáp.
Bước 6: Rút dây cũ khỏi xe
Tháo dây khỏi từng pát và điểm giữ, sau đó rút theo đúng hướng đang lắp. Không giật dây xuyên qua bó điện vì có thể làm tuột giắc, trầy dây điện hoặc thay đổi đường đi của các ống lân cận.
Giữ nguyên dây cũ để đối chiếu với dây mới trong suốt quá trình lắp.
Đường đi đúng của dây ga
Dây phải đi theo các pát và điểm giữ nguyên bản, có đường cong rộng và không bị xoắn. Khi đi qua khu vực cổ xe, dây cần đủ khoảng dịch chuyển để ghi-đông quay hết hai phía mà không kéo ga.
Một đường dây đạt yêu cầu cần bảo đảm:
- Không bị kẹp giữa dàn áo, bình xăng hoặc sườn xe.
- Không chạm cổ pô, đầu quy-lát hoặc vị trí có nhiệt độ cao.
- Không cạ vào cạnh sắc hay đầu ren.
- Không quấn chéo với dây thắng, dây điện hoặc các ống dẫn.
- Không bị bẻ gắt ngay sát đầu tăng-đơ.
- Cụm chia dây nằm đúng chiều và được giữ chắc.
- Các nhánh dây đến bình xăng con và bơm nhớt không bị đổi chéo.
Không dùng dây rút siết vỏ dây ga sát vào sườn. Điểm giữ chỉ cần định hướng dây; vỏ dây vẫn phải có độ dịch chuyển tự nhiên khi đánh lái.
Các bước lắp dây ga mới
Bước 1: Đặt dây mới theo đường dây cũ
Đưa dây mới từ từ qua từng vị trí, dựa theo hình đã chụp và đường dây cũ. Chưa siết chặt dây rút hoặc ráp kín dàn áo ở bước này.
Kiểm tra vỏ dây không bị xoắn. Các đầu cong, chụp cao su và tăng-đơ phải quay đúng hướng để dây không bị bẻ gắt.
Bước 2: Lắp cụm chia dây
Gắn đầu dây chính và các nhánh vào đúng rãnh trong cụm chia. Các đầu cáp phải ngồi hết vị trí, chi tiết trượt di chuyển thẳng và không kẹp lõi dây.
Đậy kín vỏ cụm chia rồi kéo nhẹ từng nhánh để xác nhận đầu cáp đã được giữ. Không để cụm chia ở vị trí có thể đọng nước hoặc bị dàn áo ép vào.
Bước 3: Lắp nhánh dây vào trái ga
Luồn dây qua nắp và lò xo, nén lò xo rồi móc đầu cáp vào trái ga. Đưa kim xăng vào đúng lỗ dẫn và canh rãnh trái ga với chốt định vị trong thân bình xăng con.
Hạ trái ga bằng tay. Nếu trái ga không xuống hết, lấy ra kiểm tra lại vị trí rãnh; không dùng nắp ren để ép trái ga xuống.
Bắt nắp bình xăng con bằng tay trước để tránh chéo ren, sau đó siết vừa chắc.
Bước 4: Lắp nhánh dây vào bơm nhớt
Luồn vỏ dây vào đúng pát và tăng-đơ. Xoay tay điều khiển bơm vừa đủ, móc đầu cáp vào đúng rãnh rồi kiểm tra đầu vỏ dây đã ngồi sát vị trí đỡ.
Chưa canh dấu bơm ở bước này. Để tăng-đơ ở vị trí còn đủ hành trình chỉnh về sau.
Bước 5: Lắp đầu dây vào ống ga
Bôi một lớp mỏng chất bôi trơn phù hợp lên bề mặt làm việc của ống ga và đầu cáp. Móc đầu dây vào đúng lỗ, đặt lõi dây đúng rãnh rồi ráp hai nửa cùm ga.
Canh cùm về đúng vị trí trước khi siết vít. Siết đều hai vít, kiểm tra ống ga xoay nhẹ và không cạ vào gù tay lái hoặc cụm công tắc.
Chỉnh độ rơ tay ga sau khi thay dây
Theo thông số kỹ thuật của Honda, độ rơ tay ga NZ125R/NZ125RS là 2–6 mm, đo theo hành trình tại vành tay nắm trước khi dây bắt đầu kéo trái ga.
- Đặt ghi-đông thẳng và để tay ga ở vị trí đóng.
- Xoay nhẹ tay ga đến lúc vừa cảm nhận dây bắt đầu kéo.
- Đo quãng di chuyển tại vành tay nắm.
- Nới ốc khóa và xoay tăng-đơ từng ít một.
- Đưa độ rơ vào khoảng 2–6 mm.
- Giữ tăng-đơ rồi siết lại ốc khóa.
- Vặn và thả tay ga nhiều lần, sau đó đo lại.
Không chỉnh sạch hoàn toàn khoảng rơ. Dây quá căng có thể làm trái ga không đóng hết hoặc vòng tua thay đổi khi đánh lái.
Kiểm tra và chỉnh lại dấu bơm nhớt 2T
Sau khi độ rơ tay ga đã đúng, mới kiểm tra nhánh dây điều khiển bơm nhớt. Thực hiện khi động cơ đang tắt:
- Vặn tay ga đến vị trí mở hoàn toàn.
- Quan sát dấu trên tay điều khiển bơm và dấu chuẩn trên thân bơm.
- Nới ốc khóa của tăng-đơ nhánh bơm nhớt.
- Xoay tăng-đơ để đưa hai dấu về đúng vị trí.
- Giữ tăng-đơ và siết ốc khóa.
- Nhả rồi vặn hết tay ga thêm vài lần để kiểm tra lại.
Theo thông số kỹ thuật của Honda, khi mở hết tay ga, dấu điều khiển bơm phải trùng với dấu chuẩn. Nếu dấu động vượt qua dấu chuẩn, mức vượt không quá 1 mm. Không để tay bơm mở chưa tới dấu vì lượng nhớt ở ga lớn có thể không đạt yêu cầu.
Kiểm tra tay ga khi đánh lái
Khi máy đang tắt, kiểm tra ở ba vị trí:
- Ghi-đông thẳng.
- Đánh hết sang trái.
- Đánh hết sang phải.
Ở mọi vị trí, tay ga phải xoay nhẹ, còn khoảng rơ và tự trả về dứt khoát khi buông tay. Quan sát dây quanh cổ xe để chắc chắn dây không bị kéo căng hoặc mắc vào pát.
Nếu độ rơ thay đổi rõ khi đánh lái, cần sửa lại đường đi của dây. Không tăng khoảng rơ quá lớn để che tình trạng dây đang đi sai.
Kiểm tra sau khi nổ máy
Chỉ nổ máy sau khi đã xác nhận trái ga đóng hết, tay ga tự trả và dấu bơm nhớt đã đúng. Để xe ở số mo, tại nơi thông thoáng.
Cho máy chạy garanti rồi xoay ghi-đông chậm sang hai phía. Vòng tua không được tự tăng. Vặn ga nhẹ và buông tay; động cơ phải trở về garanti bình thường.
Theo thông số kỹ thuật của Honda, tốc độ garanti tiêu chuẩn là 1.400 ± 100 vòng/phút. Nếu vòng tua thay đổi sau khi thay dây, kiểm tra lại trái ga, độ rơ và đường đi của dây trước khi chỉnh vít garanti.
Những sai lầm thường gặp khi thay dây ga
- Rút dây cũ trước khi chụp đường đi: dễ ráp dây mới sai phía của sườn hoặc bó điện.
- Chọn dây chỉ dựa theo hình dáng: chiều dài sai làm thiếu hành trình hoặc căng khi đánh lái.
- Lắp trái ga sai rãnh: trái ga không đóng hết và máy có thể rú khi khởi động.
- Đổi chéo hai nhánh dây: làm bình xăng con và bơm nhớt hoạt động sai hành trình.
- Siết dây rút quá chặt: làm vỏ dây bị bó và tay ga trả chậm.
- Chỉnh dây bơm nhớt trước dây ga: dấu bơm thay đổi sau khi chỉnh lại độ rơ tay ga.
- Không thử khi đánh lái: bỏ sót tình trạng dây bị kéo căng quanh cổ xe.
- Ráp dàn áo ngay: khó phát hiện dây bị cấn hoặc đi sai vị trí.
Có nên tra dầu vào dây ga mới?
Cần làm theo cấu tạo và hướng dẫn của loại dây đang sử dụng. Một số dây có lớp lót bên trong và đã được bôi trơn sẵn; dùng dầu hoặc dung môi không phù hợp có thể làm lớp lót trương, bám bụi hoặc nhanh hư.
Nên bôi một lớp mỏng chất bôi trơn phù hợp tại đầu cáp, rãnh ống ga và những điểm xoay cơ khí. Không đổ dầu đặc hoặc xịt hóa chất tùy ý vào toàn bộ vỏ dây mới.
Kết luận
Thay dây ga NZ125R/NZ125RS đúng kỹ thuật bắt đầu từ việc ghi nhận chính xác đường dây cũ, lắp đúng nhánh bình xăng con và nhánh bơm nhớt, sau đó kiểm tra dây không bị gập, cấn hoặc kéo căng khi đánh lái.
Sau khi lắp, phải chỉnh độ rơ tay ga về 2–6 mm trước rồi mới canh dấu bơm nhớt 2T. Chỉ ráp hoàn chỉnh dàn áo khi tay ga tự trả ở mọi vị trí ghi-đông, vòng tua không thay đổi khi đánh lái và cơ cấu bơm nhớt đã hoạt động đúng dấu.
Khi mua dây mới, nên chọn phụ tùng chính hãng hoặc dây đúng quy cách NZ125R/NZ125RS. Đúng chiều dài, đúng đầu cáp và đúng cấu tạo cụm chia sẽ giúp tay ga hoạt động nhẹ, ổn định và bảo đảm bơm nhớt được điều khiển chính xác.
